دریافت نوبت
متن مورد نظر خود را جستجو کنید

دکتر یحیی میرزا لسان الحکما

تاریخ کحالی یا چشم پزشکی نوین ایران که از دارالفنون کلید خورده است را باید مدیون یک نام دانست. دکتر یحیی میرزا شمس ملقب به لسان الحکما. وی فرزند عبدالحسین شمس ملک آرا ملقب به شمس الشعرا بود و در سال ۱۲۵۱ هجری شمسی در شهر همدان متولد شد. پدر وی از فرزندان محمدقلی‌میرزا ملک‌آرا، فرزند دوم فتحعلی‌شاه قاجار بود.
وی پرآوازه‌ترین چشم پزشک سال‌های قبل و بعد از انقلاب مشروطیت است. او در سال ۱۲۶۵ هجری شمسی وارد مدرسه دارالفنون شد و پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی به فراگیری طب پرداخت.
در آن دوران، طب جدید را دکتر آلبو و طب قدیم را سلطان الحکما نایینی آموزش می‌دادند. مدیریت کلاس طب اروپایی پس از دکتر آلبو به دکتر بازیل محول شد که شاهزاده یحیی میرزا مدرک دیپلم و جواز طبابت را از وی دریافت نموده و به طبابت مشغول شد. 
پیشرفت علمی دکتر یحیی میرزا به حدی بود که به دربار راه یافته و از آن پس ناصرالدین شاه به وی لقب لسان الحکما داد. 
دکتر لسان الحکما در کتاب بصائرالعیون می‌گوید: «پس از تاسیس دارالفنون در سال ۱۲۳۰ هجری شمسی امید بود که برای فن کحالی نیز مانند سایر شعب کرسی قرار داده شود اما متاسفانه از این امر در ابتدای فعالیت دارالفنون چشم پوشی شد.»
حتی در سنوات بعدی استادان اروپایی که برای تدریس در ایران اقامت می‌کردند در این زمینه پیشنهادی ارائه نکرده و به همین دلیل دانشجویان رشته طب جز پاره‌ای از امراض ظاهری طبقات چشم آموزش دیگری نمی‌دیدند. 
 

چشم پزشکی در دارالفنون

در سال ۱۲۷۲ هجری شمسی پروفسور گالزوفسکی، چشم پزشک معروف فرانسوی به امر ناصرالدین شاه برای معالجه چشم شاهزاده ظل السلطان از پاریس به تهران آمد. با حضور وی توجه دولت و مردم به چشم پزشکی جلب شد . به خصوص زمانی که پروفسور گالزوفسکی از مدرسه دارالفنون بازدید کرده و موارد مورد نیاز به ویژه در رشته چشم پزشکی را به مسئولان این مدرسه منتقل کرد.
به اصرار مرحوم مخبرالسلطنه وزیر علوم وقت، پروفسور گالزوفسکی پس از بازگشت به فرنگ یکی از شاگردان قابل اعتماد خود به نام دکتر راتولد را برای آموزش چشم پزشکی به ایران اعزام کرد . دکتر راتولد پس از ورود به ایران در مدرسه دارالفنون تعلیم کرسی مخصوص کحالی یا همان چشم پزشکی را بر عهده گرفت و جمعی از شاگردان فارغ التحصیل این مدرسه را چون شاهزاده لسان الحکما، دکتر اسماعیل خان امین الملک، دکتر علیرضا مهذب السلطنه، مرحوم فخرالاتبا، دکتر محمود خان شیمی و تعدادی دیگر را برای آموختن چشم پزشکی انتخاب کرد.
وی در مدت دو سال اقامت خود در تهران دانش چشم پزشکی را به دانشجویان منتخب، آموخته و سپس به کشور خود بازگشت  اما این مدت کوتاه برای آموزش چشم پزشکی کافی نبود. به همین دلیل عده‌ای برای آموختن چشم پزشکی راهی اروپا شدند.
دکتر یحیی میرزا نیز در سال ۱۲۷۶ هجری شمسی عازم فرانسه شد و در محضر اساتیدی چون پروفسور گازوفسکی به شاگردی پرداخت.  وی پس از احراز مقام عالی تخصص چشم پزشکی و اخذ دانشنامه رسمی از کلینیک چشم پزشکی فرانسه، در سال ۱۲۸۱ هجری شمسی به ایران بازگشت.
 
فیلم زندگینامه دکتر یحیی میرزا شمس ملک آرا (لسان الحکما)
 
 
دکتر لسان الحکما پس از فرمان مشروطیت به نمایندگی دوره‌های اول و دوم مجلس شورای ملی انتخاب شد  اما چون علاقه شدیدی به رشته تخصصی خود و درمان بیماران داشت از سیاست کناره‌گیری نموده و پس از آن به ریاست بخش چشم پزشکی بیمارستان دولتی یا همان بیمارستان سینای کنونی، نائل شد.  پس از آن نیز ریاست قسمت چشم پزشکی بیمارستان وزیری را عهده‌دار شد . 
متاسفانه در آن زمان با تمام پیشرفت‌های چشم پزشکی در ایران، هنوز حوزه درسی و کرسی مخصوص و رسمی به نام چشم پزشکی، در هیچ مدرسه‌ای تاسیس نشده بود . در سال ۱۲۹۴ هجری شمسی برابر با ۱۹۱۶ میلادی در زمان جنگ جهانی اول، شاهزاده شهاب الدوله شمس ملک آرا، برادر یحیی میرزا عهده‌دار وزارت علوم شد و به اصلاح و رفع نقایص وزارتخانه پرداخت و در مدرسه طب کلاس مخصوص چشم پزشکی را رسماً دایر کرد. سپس به صورت رسمی جمعی از شاگردان زبده به سرپرستی لسان الحکما در مدرسه دارالفنون مشغول یادگیری این علم شدند.
این تلاش ها جواب داد و با گذشت زمان رشته چشم پزشکی در ایران رو به ترقی گذاشت تا حدی که مشاهدات و اکتشافات چشم پزشکان ایرانی مورد توجه مجامع علمی اروپایی و آکادمی‌ها قرار گرفت .
یحیی میرزا لسان الحکما،  ۲۵ سال در مدرسه دارالفنون و دانشکده پزشکی تهران به تدریس چشم پزشکی مشغول بود و شاگردان زیادی را تربیت کرد. وی روز یکشنبه ۲۶ فروردین سال ۱۳۲۴ هجری شمسی در سن ۷۳ سالگی چشم از جهان فرو بست و به سرای باقی شتافت.
 
 

 

لیست اخبار صفحه :3
پادکست زندگی نامه پروفسور محمدقلی شمس / نمایش رادیویی دو چشم بی سوی آهو (قسمت هفتم)

پادکست زندگی نامه پروفسور محمدقلی شمس / نمایش رادیویی دو چشم بی سوی آهو (قسمت هفتم)

نمایش رادیویی دو چشم بی سوی آهو، زندگی نامه زنده یاد پروفسور محمدقلی شمس، پدر چشم پزشکی نوین ایران و بنیانگذار بیمارستان فارابی است که توسط اداره کل هنرهای نمایشی رادیو در 7 قسمت تهیه شده است. این نمایشنامه زندگی این استاد فقید را از زمان تحصیل چشم پزشکی در فرانسه تا بازگشت به ایران روایت می کند.

پادکست زندگی نامه پروفسور محمدقلی شمس / نمایش رادیویی دو چشم بی سوی آهو (قسمت ششم)

پادکست زندگی نامه پروفسور محمدقلی شمس / نمایش رادیویی دو چشم بی سوی آهو (قسمت ششم)

نمایش رادیویی دو چشم بی سوی آهو، زندگی نامه زنده یاد پروفسور محمدقلی شمس، پدر چشم پزشکی نوین ایران و بنیانگذار بیمارستان فارابی است که توسط اداره کل هنرهای نمایشی رادیو در 7 قسمت تهیه شده است. این نمایشنامه زندگی این استاد فقید را از زمان تحصیل چشم پزشکی در فرانسه تا بازگشت به ایران روایت می کند.

پادکست زندگی نامه پروفسور محمدقلی شمس / نمایش رادیویی دو چشم بی سوی آهو (قسمت پنجم)

پادکست زندگی نامه پروفسور محمدقلی شمس / نمایش رادیویی دو چشم بی سوی آهو (قسمت پنجم)

نمایش رادیویی دو چشم بی سوی آهو، زندگی نامه زنده یاد پروفسور محمدقلی شمس، پدر چشم پزشکی نوین ایران و بنیانگذار بیمارستان فارابی است که توسط اداره کل هنرهای نمایشی رادیو در 7 قسمت تهیه شده است. این نمایشنامه زندگی این استاد فقید را از زمان تحصیل چشم پزشکی در فرانسه تا بازگشت به ایران روایت می کند.

پادکست زندگی نامه پروفسور محمدقلی شمس / نمایش رادیویی دو چشم بی سوی آهو (قسمت چهارم)

پادکست زندگی نامه پروفسور محمدقلی شمس / نمایش رادیویی دو چشم بی سوی آهو (قسمت چهارم)

نمایش رادیویی دو چشم بی سوی آهو، زندگی نامه زنده یاد پروفسور محمدقلی شمس، پدر چشم پزشکی نوین ایران و بنیانگذار بیمارستان فارابی است که توسط اداره کل هنرهای نمایشی رادیو در 7 قسمت تهیه شده است. این نمایشنامه زندگی این استاد فقید را از زمان تحصیل چشم پزشکی در فرانسه تا بازگشت به ایران روایت می کند.

پادکست زندگی نامه پروفسور محمدقلی شمس / نمایش رادیویی دو چشم بی سوی آهو (قسمت سوم)

پادکست زندگی نامه پروفسور محمدقلی شمس / نمایش رادیویی دو چشم بی سوی آهو (قسمت سوم)

نمایش رادیویی دو چشم بی سوی آهو، زندگی نامه زنده یاد پروفسور محمدقلی شمس، پدر چشم پزشکی نوین ایران و بنیانگذار بیمارستان فارابی است که توسط اداره کل هنرهای نمایشی رادیو در 7 قسمت تهیه شده است. این نمایشنامه زندگی این استاد فقید را از زمان تحصیل چشم پزشکی در فرانسه تا بازگشت به ایران روایت می کند.

پادکست زندگی نامه پروفسور محمدقلی شمس / نمایش رادیویی دو چشم بی سوی آهو (قسمت دوم)

پادکست زندگی نامه پروفسور محمدقلی شمس / نمایش رادیویی دو چشم بی سوی آهو (قسمت دوم)

نمایش رادیویی دو چشم بی سوی آهو، زندگی نامه زنده یاد پروفسور محمدقلی شمس، پدر چشم پزشکی نوین ایران و بنیانگذار بیمارستان فارابی است که توسط اداره کل هنرهای نمایشی رادیو در 7 قسمت تهیه شده است. این نمایشنامه زندگی این استاد فقید را از زمان تحصیل چشم پزشکی در فرانسه تا بازگشت به ایران روایت می کند.

پادکست زندگی نامه پروفسور محمدقلی شمس / نمایش رادیویی دو چشم بی سوی آهو (قسمت اول)

پادکست زندگی نامه پروفسور محمدقلی شمس / نمایش رادیویی دو چشم بی سوی آهو (قسمت اول)

نمایش رادیویی دو چشم بی سوی آهو، زندگی نامه زنده یاد پروفسور محمدقلی شمس، پدر چشم پزشکی نوین ایران و بنیانگذار بیمارستان فارابی است که توسط اداره کل هنرهای نمایشی رادیو در 7 قسمت تهیه شده است. این نمایشنامه زندگی این استاد فقید را از زمان تحصیل چشم پزشکی در فرانسه تا بازگشت به ایران روایت می کند.

تامز برند: پروفسور محمدقلی شمس و اولین پیوند قرنیه در ایران
دانشگاه علوم پزشکی تهران پیشتاز در اولین ها

تامز برند: پروفسور محمدقلی شمس و اولین پیوند قرنیه در ایران

شاید برای بسیاری، دانستن اولین های علوم مختلف پزشکی کشور جذابیت زیادی داشته باشد. اولین عمل پیوند قرنیه نیز یکی از این موارد است که نخستین بار در سال 1313 پروفسور شمس در ایران و بیمارستان فارابی انجام داد. به همین دلیل و به مناسبت بیست و هفتمین سالگرد درگذشت پروفسور محمدقلی شمس، پدر چشم پزشکی نوین ایران و بنیانگذار بیمارستان فارابی، فیلمی تهیه شده که در آن علاوه بر زندگینامه این پروفسور فقید و اولین پیوند قرنیه، استادان پیشکسوت و دانش آموختگان گروه چشم پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران به همراه مسئولان بیمارستان فارابی خاطرات، خصوصیات شخصیتی و تاثیر خدمات پروفسور شمس بر چشم پزشکی ایران را بیان می کنند.

آیین رونمایی از سردیس دکتر ضیاالدین یزدیان برگزار شد
به همت شهرداری منطقه 11 تهران

آیین رونمایی از سردیس دکتر ضیاالدین یزدیان برگزار شد

با حضور دکتر سید محمدرضا موسوی، شهرداری منطقه 11 تهران، خانواده مرحوم دکتر ضیاالدین یزدیان و جمعی از اعضای هیئت علمی و مسئولان بیمارستان فارابی، از سردیس یادبود استاد پیشکسوت گروه چشم دانشگاه علوم پزشکی تهران رونمایی شد.

آغاز بی پایان / بخش سوم
تاریخچه بیمارستان فارابی از زبان پروفسور محمدصادق پیروز

آغاز بی پایان / بخش سوم

شاید گذر خیلی از مردم کشور ما به بیمارستان فارابی افتاده باشد. ساختمانی دو طبقه که همیشه مملو از بیمارانی است که برای مشکلات مختلف چشمی به آنجا مراجعه می کنند. اما بسیاری از این بیماران نمی دانند آنچه که از بیمارستان فارابی امروز می بینیم با گذشته تفاوت های زیادی دارد. اگر اهل سفر در تاریخ پزشکی هستید این بار با ما همراه باشید تا تاریخچه بیمارستان فارابی را از زبان پیشکسوتان این بیمارستان برای شما بازگو کنیم. در بخش سوم این مصاحبه دکتر محمدصادق پیروز، استاد پیشکسوت گروه چشم پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران و بیمارستان فارابی درباره تلاش های دکتر عباس شیبانی و تاثیر وی در تاسیس ساختمان جدید و توسعه این بیمارستان صحبت می کند.

تنظیمات پس زمینه