به گزارش روابط عمومی بیمارستان فارابی دانشگاه علوم پزشکی تهران، دوران سالمندی نه به عنوان مرحله‌ای از فرسایش زیستی، بلکه به عنوان فصلی از بلوغ و پایداری سلامت بازتعریف می‌شود. افزایش امید به زندگی در دهه‌های اخیر، ضرورت تغییر در رفتارهای روزمره را بیش از پیش نمایان کرده است. چرا که شواهد بالینی نشان می‌دهد مداخلات غیردارویی و اصلاح سبک زندگی، تأثیری به‌مراتب عمیق‌تر و پایدارتر از مداخلات پیچیده کلینیکی در ارتقای کیفیت زیست سالمندان ایفا می‌کنند.

۱. ایمن‌سازی محیط خانه؛ کلید پیشگیری از سقوط

بسیاری از آسیب‌های جدی در سالمندان ناشی از زمین‌خوردن در محیط خانه است. برای افزایش ایمنی:

• مسیرهای تردد را با نور کافی روشن نگه دارید.
• فرش‌های لغزنده، سیم‌های برق و وسایل اضافی را از مسیر عبور جمع‌آوری کنید.
• در حمام و سرویس بهداشتی از دستگیره‌های کمکی استفاده کرده و حتماً دمپایی‌های ضدلغزش (آج‌دار) بپوشید.
•  

۲. مدیریت هوشمندانه داروها

مصرف خودسرانه دارو در سالمندی می‌تواند خطرات جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد.

• فهرست و زمان‌بندی مصرف داروها را به‌صورت دوره‌ای با پزشک خود بازبینی کنید.
• برای جلوگیری از فراموشی یا مصرف تکراری، حتماً از «جعبه دارویی» (تقسیم‌کننده دارو) استفاده کنید تا نظم دارویی رعایت شود.

۳. تغذیه متعادل و اهمیت آبرسانی

با افزایش سن، احساس تشنگی کاهش می‌یابد که این امر خطر کم‌آبی بدن را افزایش می‌دهد.

• نوشیدن ۶ تا ۸ لیوان مایعات در روز را به یک عادت تبدیل کنید.
• برای حفظ توده عضلانی و جلوگیری از یبوست، مصرف پروتئین‌های باکیفیت، میوه‌ها و سبزیجات تازه را در وعده‌های غذایی خود بگنجانید. (پیش از تغییر رژیم غذایی، با متخصص تغذیه مشورت کنید).

۴. تحرک بدنی؛ رمز پویایی

کم‌تحرکی باعث ضعف عضلانی و کاهش تعادل می‌شود. تلاش کنید روزانه ۲۰ تا ۳۰ دقیقه فعالیت سبک مانند پیاده‌روی ملایم یا حرکات کششی انجام دهید. حفظ استقلال در انجام امور روزمره شخصی، بهترین تمرین برای تقویت توانمندی‌های جسمی است.

۵. حفظ سلامت ذهن و نشاط روان

ذهن نیز مانند عضلات بدن نیازمند تمرین است. مطالعه روزانه، حل جدول، بازی‌های فکری و حفظ ارتباط با خانواده و دوستان، مانع از افت عملکردهای شناختی شده و به افزایش نشاط و روحیه در سالمندان کمک می‌کند.

۶. مدیریت بهداشت خواب

خواب باکیفیت پیش‌شرط سلامت جسم و روان است. برای تنظیم الگوی خواب:

• صبح‌ها در معرض نور ملایم خورشید قرار بگیرید.
• خواب نیم‌روز را به کمتر از ۳۰ دقیقه محدود کنید.
• از مصرف چای پررنگ یا قهوه در ساعات عصر و شب خودداری نمایید.

۷. چکاپ‌های دوره‌ای و پایش سلامت

سالمندی، زمان مراقبت دقیق‌تر است. کنترل منظم فشار خون و قند خون، بررسی سالانه وضعیت بینایی و شنوایی، و دریافت به‌موقع واکسن‌های فصلی (مانند آنفلوانزا) با مشورت پزشک، از اقدامات ضروری برای پیشگیری از بروز مشکلات حاد است.

گوینده و گرافیست: الناز محمدی