به گزارش روابط عمومی بیمارستان فارابی دانشگاه علوم پزشکی تهران، بیمارستان فارابی فقط یک مرکز درمانی نیست، بخشی از حافظه حرفه‌ای چشم‌پزشکی ایران است. در چنین فضایی، یاد استادانی مانند پروفسور هرمز شمس فقط یادآوری یک نام نیست، بلکه مرور نسلی از پزشکی است که علم، اخلاق، صبوری و احترام به همکاران را کنار هم می‌دید. همین نگاه باعث می‌شود گفت و گو با دکتر قاسم فخرایی در حاشیه مراسم اولین سالگرد درگذشت پروفسور هرمز شمس، به روایتی از منش حرفه‌ای یک استاد و اثر او بر شاگردانش تبدیل شود.

آقای دکتر فخرایی، به عنوان یکی از شاگردان پروفسور هرمز شمس و رئیس بیمارستان فارابی، حضور پیشکسوتان و برگزاری این یادواره را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

حضور اساتید پیشکسوت در این برنامه‌ها فراتر از یک گردهمایی ساده است؛ این استقبال، ادای احترامی شایسته به علم و شخصیت‌های ملی کشور است که سال‌ها برای پایه‌گذاری این مرکز تلاش کردند. شالوده‌ای که این بزرگان بنا نهادند، امروز بستری برای خدمت به سلامت مردم جامعه فراهم آورده است. بخش زیادی از پویایی برنامه‌های علمی فارابی، حاصل حضور و همراهی همین پیشکسوتان است که مایه دلگرمی نسل جدید پزشکان هستند.

شما دوره دستیاری خود را در فارابی گذراندید. چه تصویری از منش و رفتارهای اخلاقی پروفسور هرمز شمس در ذهن دارید؟

من افتخار شاگردی مستقیم پروفسور هرمز شمس را داشتم، هرچند دوره رزیدنتی من یک سال پس از فوت پدرشان، پروفسور محمدقلی شمس، آغاز شد و نتوانستم در محضر ایشان باشم. درباره پروفسور هرمز شمس باید بگویم صفات اخلاقی، شرافت و سادگی رفتارشان برای همه‌ ما درس بزرگی بود. او انسانی بی‌پیرایه و وارسته بود که در طول سال‌ها فعالیت حرفه‌ای، هرگز سخنی که مایه آزار همکاران یا بیماران شود، بر زبان نیاورد. احترام به اصول حرفه‌ای در تمام رفتارهای او نمایان بود.

بیمارستان فارابی با نام خاندان شمس پیوندی دیرینه دارد. پروفسور هرمز شمس با تغییرات و چالش‌های این مرکز چگونه روبه‌رو می‌شد؟

فارابی خانه‌ پدری او بود. جایی که پدرش بنیان‌گذار آن به شمار می‌رفت. طبیعی است که در دوره‌های مختلف، تغییرات، تندروی‌ها یا ناملایماتی رخ داد، اما ویژگی بارز استاد این بود که هیچ‌گاه لب به گله یا شکایت نگشود. او اگر دلخوری یا ناملایمتی دید، آن را در سینه نگه داشت و همیشه با روی گشاده و آغوش باز از برنامه‌ها و پیشرفت‌های فارابی استقبال کرد.

به یاد دارم حدود یک سال و نیم پیش، زمانی که برنامه بنیاد فارابی را برگزار کردیم، ایشان شخصاً به دفتر آمد و گفت این برنامه یکی از زیباترین رویدادهایی بود که در چند سال اخیر در فارابی تماشا کرده است. چنان شوقی داشت که خواست نسخه ضبط‌شده برنامه را برای آرشیو شخصی‌اش در اختیارش بگذاریم.

آخرین حضور ایشان در بیمارستان فارابی به چه زمانی برمی‌گردد؟

آخرین حضور رسمی استاد به مراسم روز درخت‌کاری در اسفند دو سال گذشته بازمی‌گردد. در آن روز، درختی به نام ایشان در محوطه بیمارستان کاشته شد. مطمئن هستم این درخت در دهه‌ها و سده‌های آینده تنومند می‌شود و به عنوان نمادی از حضور مستمر نام و یاد استاد در این مرکز باقی می‌ماند.

به عنوان سوال پایانی، حفظ نام اساتید پیشکسوت چه تأثیری روی هویت بیمارستان فارابی دارد؟

برگزاری این یادبودها و تلاش برای زنده نگه داشتن نام بزرگانی چون پروفسور شمس، در واقع تلاش برای حفظ ارزش و جایگاه خودِ علم است. قدردانی از کسانی که عمر خود را وقف آموزش و درمان کردند، هویت‌بخش مسیر آینده چشم‌پزشکی است. وظیفه ما و نسل‌های بعدی این است که راه‌ و رسم علمی و اخلاقی آنان را ادامه دهیم و پیروان شایسته‌ای برای این مکتب باشیم. در پایان باید از آقای دکتر سید فرزاد محمدی، رئیس مرکز تحقیقات چشم پزشکی ترجمانی دانشگاه علوم پزشکی تهران نیز که برای سازماندهی و برگزاری شایسته این یادواره تلاش زیادی کردند، سپاسگزاری کنم.