به گزارش روابط عمومی بیمارستان فارابی دانشگاه علوم پزشکی تهران، در حوادثی مانند انفجار، اصابت ترکش، موج انفجار، شکستن شیشه‌ها و پراکنده شدن ذرات ریز، چشم‌ها یکی از آسیب‌پذیرترین اعضای بدن هستند. با این حال بسیاری از افراد در لحظات اولیه پس از آسیب، به دلیل ناآگاهی یا توصیه‌های غیرعلمی اقداماتی انجام می‌دهند که می‌تواند وضعیت چشم را بدتر کند.

تلاش برای خارج کردن جسم خارجی از چشم

یکی از باورهای غلط رایج، تلاش برای خارج کردن جسم خارجی از چشم با دست یا وسایل غیر استریل است. این کار ممکن است باعث فرو رفتن بیشتر جسم در بافت چشم، عفونت یا پارگی ساختارهای حساس چشم شود. در چنین شرایطی بهترین اقدام، ثابت نگه داشتن چشم، پوشاندن آن با یک لیوان کاغذی (به گونه ای که دهانه لیوان دور حدقه چشم قرار گیرد) و مراجعه فوری به مرکز درمانی است.

استفاده از مواد خانگی برای شست‌وشوی چشم

از دیگر باورهای نادرست، استفاده از مواد خانگی مانند گلاب،چای یا داروهای گیاهی برای شست‌وشوی چشم است. این مواد نه تنها خاصیت درمانی ندارند، بلکه می‌توانند باعث تحریک شدید چشم و افزایش آسیب شوند. در صورت ورود مواد شیمیایی یا ذرات آلوده به چشم، تنها اقدام صحیح شست‌وشوی چشم با آب تمیز به مدت حداقل ۱۵ دقیقه و سپس مراجعه سریع به پزشک است.

فشار دادن یا بستن محکم چشم

برخی افراد تصور می‌کنند بستن محکم چشم یا فشار دادن آن می‌تواند از آسیب بیشتر یا خونریزی جلوگیری کند، در حالی که فشار آوردن به چشم ممکن است منجر به تشدید خونریزی داخلی یا آسیب به شبکیه شود. متخصصان توصیه می‌کنند در صورت آسیب چشمی، از مالیدن چشم یا وارد کردن هرگونه فشار به آن خودداری شود.

نادیده گرفتن علائم هشداردهنده

یکی دیگر از اشتباهات رایج، نادیده گرفتن علائم هشداردهنده پس از انفجار یا ضربه به چشم است. کاهش ناگهانی دید، درد شدید، دوبینی، دیدن جرقه‌های نوری یا لکه‌های شناور از جمله علائمی هستند که می‌توانند نشانه آسیب جدی به چشم باشند و نیاز به بررسی فوری توسط چشم‌پزشک دارند.

آگاهی عمومی؛ کلید پیشگیری از آسیب به بینایی

در شرایط بحرانی مانند جنگ، آگاهی عمومی درباره کمک‌های اولیه چشم می‌تواند از بسیاری از موارد نابینایی قابل پیشگیری، جلوگیری کند. استفاده از عینک‌های محافظ در هنگام پاکسازی آوار، دور نگه داشتن کودکان از محل انفجار یا اشیای خطرناک، پرهیز از هرگونه اقدام شتاب زده در امدادرسانی به مجروحان چشمی و مراجعه سریع به مراکز تخصصی چشم‌پزشکی در صورت بروز آسیب، از مهم‌ترین راهکارهای حفظ سلامت چشم در چنین شرایطی است.

اقدام سریع و صحیح در ساعات اولیه پس از آسیب چشمی، نقش تعیین‌کننده‌ای در حفظ بینایی افراد دارد و می‌تواند از عوارض جبران‌ناپذیر جلوگیری کند.