به گزارش روابط عمومی بیمارستان فارابی دانشگاه علوم پزشکی تهران، بسیاری از روزه‌داران با این سوال مواجه‌اند که چرا با وجود ساعت‌ها گرسنگی و حتی حذف برخی وعده‌ها، در پایان ماه رمضان با افزایش وزن روبرو می‌شوند؟ مرضیه براتی، کارشناس تغذیه و رژیم‌درمانی و مسئول تغذیه بیمارستان فارابی، در گفت‌وگویی تخصصی به بررسی ریشه‌های فیزیولوژیک این پدیده پرداخته است.

تله انسولین؛ پیامد پرخوری هیجانی در افطار

براتی اولین و مهم‌ترین دلیل را نوسانات شدید قند خون دانست و تشریح کرد: «پس از ساعت‌ها روزه داری، هورمون گرسنگی یا همان گرلین به بالاترین سطح خود می‌رسد. در این شرایط، کنترل اشتها دشوار شده و میل به مصرف قندهای ساده نظیر زولبیا، بامیه، شربت‌های شیرین و نان‌های سفید افزایش می‌یابد.»وی افزود: «مصرف ناگهانی این حجم از کالری، باعث جهش قند خون و ترشح وسیع انسولین می‌شود. از آنجا که انسولین یک هورمون ذخیره‌ساز (آنابولیک) است، این سیل انرژی را بلافاصله به شکل بافت چربی در بدن ذخیره می‌کند.»

اشتباه استراتژیک؛ حذف سحری و کاهش سوخت‌وساز

مسئول تغذیه بیمارستان فارابی با رد باور غلط "کم‌خوری افراطی برای لاغری" گفت: «برخلاف تصور عموم، حذف وعده سحری نتیجه‌ای معکوس دارد. وقتی فاصله بین وعده‌ها بیش از حد طولانی شود، بدن به صورت هوشمند برای حفظ بقا، متابولیسم یا سوخت‌وساز را کاهش می‌دهد.» به گفته وی، این پاسخ تطبیقی بدن، روند چربی‌سوزی را متوقف و کاهش وزن را بسیار سخت و کند می‌کند.

تحلیل عضلانی و کاهش تحرک

عامل سوم در افزایش وزن ماه رمضان از دیدگاه این کارشناس تغذیه، کاهش فعالیت‌های فیزیکی به بهانه افت انرژی است. براتی در این باره هشدار داد: «کاهش تحرک در کنار عدم مصرف پروتئین کافی در وعده‌های افطار و سحر، منجر به یک اتفاق نامطلوب می‌شود؛ افزایش درصد چربی همزمان با کاهش بافت عضلانی. این موضوع نه تنها باعث افزایش وزن، بلکه باعث افت کیفیت ترکیب بدنی فرد می‌شود.»

نظم و تعادل در تغذیه، کلید سلامت در ماه رمضان

مرضیه براتی در پایان تأکید کرد که روزه‌داری صحیح باید بر پایه نظم و انتخاب‌های آگاهانه باشد. او از روزه‌داران خواست تا با رعایت اصل تعادل در مصرف کربوهیدرات‌های پیچیده و پروتئین‌ها، از تبدیل شدن ماه رمضان به فرصتی برای افزایش بافت چربی جلوگیری کنند.