به گزارش روابط عمومی بیمارستان فارابی دانشگاه علوم پزشکی تهران، آمادگی مراکز درمانی برای شب چهارشنبه آخر سال، فراتر از یک وظیفه اداری، یک استراتژی حیاتی در پدافند غیرعامل حوزه سلامت است. چهارشنبه‌سوری برای بیمارستان‌های مرجع مانند فارابی، نه یک جشن، بلکه یک واقعه با تلفات انبوه  یا به اصطلاح Mass Casualty Event محسوب می‌شود که در این مواقع، فاکتور «زمان» حکم طلا را دارد.

تجربه نشان داده، موفقیت در مدیریت چنین بحران هایی، نیازمند زنجیره‌ای به هم پیوسته از کادر درمان متخصص، پشتیبانی لجستیک و مدیریت هوشمندانه صف انتظار است. در واقع، آمادگی بیمارستان‌ها در چهارشنبه سوری، آزمونی برای سنجش تاب‌آوری سیستم درمان در برابر شوک‌های ناگهانی است؛ جایی که ترکیب تجربه مدیریتی و تجهیزات مدرن باید مانع از تبدیل شدن یک حادثه گذرا به یک معلولیت دائمی شود. اما در هر حال گاهی چالش هایی وجود دارد که بهترین راه حل برای آن ها، استفاده از درس آموخته های قبلی و پیش بینی قبل از وقوع است. مانند تشکیل سلسله جلسات هماهنگی و کمیته های مدیریت بحران پیش از چهارشنبه سوری.

مدیریت بحران چهارشنبه سوری؛ درس گرفتن از تجربه‌های تلخ گذشته

مهرداد ماهوش، مدیر بیمارستان فارابی که پیش از این تجربه مدیریت در چند بیمارستان دانشگاه علوم پزشکی تهران را در کارنامه خود داشته، در حاشیه کمیته بحران این مرکز اظهار داشت: «اگرچه تنها یک ماه است که مسئولیت خدمت در بیمارستان فارابی را بر عهده گرفته‌ام، اما تجربه‌های سخت و تلخ مدیریتی در حوادث مشابه، همواره درس‌های مهمی به ما آموخته است. ما امسال کمیته بحران چهارشنبه‌سوری را بسیار زودتر از موعد تشکیل دادیم تا بر اساس چالش‌های سال‌های گذشته، نقاط ضعف را شناسایی و پوشش دهیم.»

چالش ازدحام بیمار و محدودیت تجهیزات در شب چهارشنبه سوری

مدیر بیمارستان فارابی با اشاره به تجربیات کادر درمان در مواجهه با مصدومان تروما، مهم‌ترین چالش این شب را «تراکم بالای مراجعه‌کننده در بازه زمانی کوتاه» دانست و افزود: «واقعیت این است که هر چقدر هم تعداد پزشک و کادر درمان را افزایش دهیم، ظرفیت تجهیزات فیزیکی مانند دستگاه‌های تصویربرداری مانند سی‌تی‌اسکن محدود است. در شب چهارشنبه‌سوری که تعداد مراجعه کنندگان اورژانس به شدت بالاست، صف انتظار برای تصویربرداری می‌تواند پروسه درمان را طولانی کند.»

همکاری بین‌بیمارستانی؛ راهکاری برای عبور از چالش صف انتظار

وی با تکیه بر نگاه استراتژیک خود در مدیریت شبکه‌ای بیمارستان‌ها، از تعامل با مراکز مجاور برای تسریع در روند درمان خبر داد و گفت: «برای جلوگیری از توقف روند درمان به دلیل شلوغی بخش تصویربرداری، رایزنی‌هایی با بیمارستان‌های هم‌جوار و تابعه دانشگاه از جمله بیمارستان بهارلو، رازی و ضیائیان انجام شده است. هدف این است که در صورت نیاز، بیماران را برای سی‌تی‌اسکن به این مراکز ارجاع دهیم تا زمان طلایی درمان از دست نرود. همچنین صحبت‌های اولیه‌ای با مراکز خصوصی اطراف بیمارستان انجام شده تا از حداکثر ظرفیت منطقه برای پوشش بحران استفاده کنیم.»

«دیوانه ی روی پل» و لزوم فرهنگ‌سازی در حوزه سلامت

ماهوش در بخش دیگری از صحبت های خود با به کار بردن یک تمثیل عمیق در حوزه پیشگیری، به مسئولیت اجتماعی و فرهنگی اشاره کرد و اظهار داشت: «حکایت امروز ما در چالش چهارشنبه سوری مانند داستان دیوانه ای است که مردم را از بالای پل به داخل رودخانه می انداخت و نجات‌غریقی که مدام آدم‌های در حال غرق شدن را نجات می‌داد، است که در نهایت پیرمرد عاقلی به او گفت برو بالای پل و جلوی آن دیوانه‌ای که مردم را به رودخانه می‌اندازد را بگیر. کادر درمان دلسوزانه برای نجات بینایی مردم و آسیب دیگان این شب تلاش می‌کنند، اما ما باید بالای پل را اصلاح کنیم. باید جلوی وقوع حادثه را بگیریم.»

توصیه نهایی؛ آسیب‌های چشمی بازگشت‌ناپذیرند

مدیر بیمارستان فارابی در پایان خاطرنشان کرد: «توصیه موکد ما به خانواده‌ها و متولیان فرهنگی و اقتصادی این است که فضایی ایجاد کنند تا شاهد چنین مراجعات دردناکی نباشیم. آسیب‌های چشمی ناشی از انفجار غالباً جبران‌ناپذیر هستند و از دست رفتن بینایی، هزینه‌های سنگینی را به فرد و جامعه تحمیل می‌کند. تمام تلاش ما در بخش پشتیبانی و درمان بیمارستان فارابی، آمادگی صددرصدی است، اما آرزوی قلبی ما این است که هیچ هموطنی در این شب به دلیل آسیب های ناشی از حوادث راهی مراکز درمانی نشود.»