به مناسبت روز جهانی بدون دخانیات و با شعار «افشای تبلیغات دروغین برای نسل عاری از دخانیات»
سایه سنگین دخانیات بر سلامت بینایی؛ از تسریع آبمروارید تا دروغ بزرگ بیخطر بودن «ویپ»
همزمان با روز جهانی بدون دخانیات، دکتر سید حسام هاشمیان، عضو هیئت علمی گروه بیماریهای چشم دانشگاه علوم پزشکی تهران و بیمارستان فارابی، با تشریح آثار مخرب سموم دخانیات بر شبکیه و عروق چشم، نسبت به افزایش دو تا چهار برابری خطر نابینایی در افراد سیگاری و عوارض جبرانناپذیر دود دستدوم برای کودکان هشدار داد.
به گزارش روابط عمومی بیمارستان فارابی دانشگاه علوم پزشکی تهران، شعار امسال روز جهانی بدون دخانیات مبنی بر «افشای جذابیتها و تبلیغات دروغین برای نسل عاری از دخانیات» مستقیماً تبلیغات جذاب و پنهان کردن عوارض سیستمیک محصولات دخانی به ویژه برای نسل جوان را نشانه گرفته است. در افکار عمومی، مضرات سیگار غالباً به بیماریهای ریوی و قلبی محدود میشود، در حالی که یکی از حساسترین ارگانهای بدن، یعنی چشم، به صورت خاموش و تدریجی قربانی این سموم میشود. برای بررسی دقیقتر این آسیبهای پنهان و رمزگشایی از ادعاهای تبلیغاتی نظیر بیخطر بودن سیگارهای الکترونیک، گفتوگویی با دکتر سید حسام هاشمیان، عضو هیئت علمی گروه بیماریهای چشم دانشگاه علوم پزشکی تهران و بیمارستان فارابی انجام شده است.
چشمها در محاصره سموم دخانیات؛ آغاز چرخه تخریب و التهاب
دکتر هاشمیان در ابتدا با اشاره به باور عمومی مبنی بر محدود بودن آسیبهای دخانیات به قلب و ریه، بر حساسیت بالای ساختار چشم تاکید کرد و گفت: «چشم به دلیل نیاز زیاد به اکسیژن، ارگان بسیار حساسی است. سموم موجود در سیگار مانند آرسنیک و رادیکالهای آزاد از طریق جریان خون به چشم میرسند و باعث اختلال در خونرسانی، کاهش آنتیاکسیدانهای حیاتی مانند لوتئین و در نهایت آسیب درونی به سلولهای بینایی میشوند. در نتیجه این فرآیند، چشم در یک چرخه بیپایان از التهاب و تخریب گرفتار میشود.»
وی در ادامه با بیان ارتباط اثباتشده علمی میان مصرف سیگار، آبمروارید و مشکلات شبکیه افزود: «در بیماری دژنراسیون ماکولا (AMD)، افراد سیگاری ۲ تا ۴ برابر بیشتر از سایرین در معرض خطر نابینایی قرار دارند. همچنین مصرف دخانیات باعث میشود بیماری آبمروارید (کاتاراکت) بسیار زودتر از سنین مورد انتظار بروز پیدا کند.»
سیگار و خطر مضاعف برای بیماران دیابتی
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، وضعیت بیماران دیابتیِ سیگاری را بسیار پرخطرتر ارزیابی کرد و توضیح داد: «برای فردی که همزمان مبتلا به دیابت است و سیگار میکشد، خطر نابینایی دوچندان است. زیرا نیکوتین موجب تشدید آسیبهای عروقی چشم شده و روند درمان را بسیار دشوارتر میکند.»
دروغی بزرگ تبلیغاتی به نام بیخطر بودن ویپ
دکتر هاشمیان با انتقاد صریح از تبلیغات فریبنده شرکتهای دخانیاتی درباره سیگارهای الکترونیک تصریح کرد: «این ادعا که ویپ بیخطر است، یک دروغ بزرگ است. بخارات ناشی از ویپ حاوی نیکوتین و مواد شیمیایی محرکی مانند پروپیلن گلیکول است که منجر به سوزش شدید، خشکی مزمن و التهاب سطح چشم میشود.»
دود دستدوم؛ خطر خاموش برای کودکان و اطرافیان
این متخصص چشمپزشکی قرار گرفتن در معرض دود محیطی را یک تهدید جدی خواند و هشدار داد: «دود دستدوم در واقع یک بمب شیمیایی است. کودکانی که در معرض این دود قرار دارند، با آسیبهای جبرانناپذیری در سیستم بینایی مواجه میشوند. اطرافیان فرد سیگاری نیز از این عوارض در امان نبوده و با خشکی چشم و ریسک بالای بیماریهای شبکیه روبهرو هستند.»
دکتر هاشمیان در بخش پایانی صحبتهای خود، اقدام برای ترک سیگار را در هر زمانی سودمند دانست و خاطرنشان کرد: «با ترک سیگار، در عرض چند هفته خونرسانی و سلامت سطح چشم بهبود مییابد و در طولانیمدت، ریسک ابتلا به بیماریهای خطرناک چشمی به سطح افراد غیرسیگاری نزدیک میشود. البته باید توجه داشت در صورتی که آسیبها به مرحله پیشرفتهای چون مرگ سلولهای بینایی رسیده باشند، امکان ترمیم کامل آنها وجود نخواهد داشت. چشم انسان پنجرهای به سوی جهان است و نباید اجازه داد با هر پک سیگار، این پنجره کدر شود. افراد میتوانند با ارادهای کوچک، آیندهای روشن برای بینایی خود بسازند.»
کلام آخر؛ ضرورت عبور از فریبهای تبلیغاتی دخانیات
اظهارات تخصصی مطرح شده در این گفتوگو به روشنی نشان میدهد که آسیبهای دخانیات به ساختار بینایی، صرفاً یک احتمال پزشکی نیست، بلکه یک فرآیند تخریبی اثباتشده است. استراتژی برخی صنایع و گروه های سودجو در معرفی جایگزینهایی مانند «ویپ»، صرفاً تغییر شکل وابستگی و استتار عوارض است، نه کاهش آسیبهای جسمانی. محافظت از سلامت چشم به عنوان یکی از حیاتیترین حواس انسان، نیازمند گذار از باورهای سنتی و شناخت دقیق عوامل تهدیدکننده است. در نهایت، آموزش مستمر، افشای دروغهای رسانهای در زمینه دخانیات و اقدام فردی برای قطع مصرف، تنها مسیر علمی و موثر برای حفظ سلامت چشم و بدون در برابر این اپیدمی خاموش محسوب میشود.
ارسال نظر