به گزارش روابط عمومی بیمارستان فارابی دانشگاه علوم پزشکی تهران، در محیط‌های درمانی که روزمره با مفاهیمی چون درد، اضطراب و تلاش برای بقا آمیخته است، نمادپردازی نقش مهمی در حفظ بهداشت روانی ایفا می‌کند. از سال 1398، مسئولان بیمارستان فارابی، رویکردی متفاوت به روز درختکاری اتخاذ کردند. در این ایده که با عنوان آیین «درخت برای زندگی» پایه‌گذاری شد، کاشت هر نهال به نام و یاد یکی از استادان و پیشکسوتان چشم‌پزشکی پیوند خورد.
این اقدام، از منظر جامعه‌شناسی سازمانی، تلاشی برای هویت‌بخشی به فضای فیزیکی یک مرکز درمانی و انتقال مفاهیم ریشه‌دار علمی به نسل‌های جدید پزشکی است. درختی که امروز کاشته می‌شود، فردا سایه‌سار کسانی خواهد بود که از ثمره آن بهره‌مند می‌شوند؛ درست مانند علم پزشکی.

سایه ماندگار نامداران؛ حضور در عین غیبت

یکی از تامل‌برانگیزترین بخش‌های این سنت در بیمارستان فارابی، گذر زمان و تبدیل شدن این نهال‌ها به یادمان‌های زنده است. در سال‌های گذشته، نهال‌هایی با حضور فیزیکی استادان برجسته‌ای چون پروفسور «محمدصادق پیروز» و پروفسور «هرمز شمس» در خاک ریشه دواند. 
امروز، اگرچه این چهره‌های ماندگار چشم پزشکی کشور نقاب خاک بر چهره کشیده و در میان کادر سلامت حضور فیزیکی ندارند، اما درختانی که به دست آن‌ها و به نام آن‌ها کاشته شد، به حیات خود ادامه می‌دهند. این درختان اکنون به استعاره‌ای ملموس از چرخه حیات تبدیل شده‌اند؛ یادآوری این حقیقت که جسم خاکی انسان فانی است، اما اثری که در جهان علم و طبیعت از خود بر جای می‌گذارد، می‌تواند سالیان متمادی زنده و زایا باقی بماند.

جوانه زدن در دل بحران؛ تولد «نهال امید»

برگزاری مراسم تقویمی در شرایط ثبات، امری بدیهی است؛ اما اجرای آیین‌های نمادین در دل بحران‌های ملی، شرایط جنگی و التهابات اجتماعی، کارکردی کاملاً متفاوت می‌یابد. در روزهایی که سایه سنگین تنش‌ها و تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی، روان جمعی جامعه و به‌ویژه کادر سلامت را که در خط مقدم مواجهه با آسیب‌ها قرار دارند، تحت فشار قرار داده است، نیاز به بازتولید «امید»، بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود.
بر همین اساس، امسال آیین درختکاری در بیمارستان فارابی ابعاد تازه‌ای به خود گرفت. در کنار سنت همیشگی «درخت برای زندگی»، پویش جدیدی تحت عنوان «نهال امید» با مشارکت مهرداد ماهوش، مدیر فعلی بیمارستان و دکتر سیدمحمدهادی موسوی، مدیر اسبق این مرکز، به اجرا درآمد.

اکسیژن برای روان خسته کادر سلامت

از منظر روان‌شناسی بحران، انسان‌ها در شرایط تروماتیک نیازمند لنگرگاه‌هایی برای حفظ اتصال خود با جریان عادی زندگی هستند. اقدام اخیر بیمارستان فارابی در اجرای پویش «نهال امید»، نه یک مراسم تشریفاتی، بلکه یک مداخله ظریف روان‌شناختی برای کادر سلامت محسوب می‌شود. 
کاشت یک موجود زنده در دل خاکی که شاید اخبار ناگواری را مخابره می‌کند، نشان‌دهنده یک باور عمیق است؛ سرمایه‌گذاری برای آینده. کسی که در شرایط بحران درخت می‌کارد، به طور ناخودآگاه به فردای روشن‌تر و عبور از روزهای سخت ایمان دارد.

این پویش تلاش می‌کند تا در روزهای پرالتهاب جنگ، تمرکز کادر سلامت را از ویرانی‌های احتمالی به سمت مفهوم «سازندگی و استقامت» هدایت کند. نهال‌هایی که امسال در خاک فارابی ریشه دواندند، تنها برای تصفیه هوای تهران نیستند؛ آن‌ها کاشته شدند تا هوای سنگین و پرالتهاب روان کادر سلامت را تصفیه کرده و یادآور شوند که پس از هر زمستان سردی، بهار ناگزیر از رسیدن است.