به گزارش روابط عمومی بیمارستان فارابی دانشگاه علوم پزشکی تهران، غربالگری به معنای انجام آزمایش‌های منظم و دوره‌ای برای تشخیص زودهنگام سرطان، دقیقاً در زمانی است که هنوز علائم ظاهری بروز نکرده‌اند. اهمیت این موضوع در آن است که تشخیص سرطان در مراحل اولیه، شانس درمان موفقیت‌آمیز را به شکلی چشمگیر افزایش می‌دهد. به یاد داشته باشید که غربالگری یک اقدام پیشگیرانه است، نه لزوماً پاسخی به یک مشکل موجود. با نظر پزشک متخصص، این برنامه‌ها بر اساس سن، سابقه خانوادگی و عوامل خطر برای هر فرد شخصی‌سازی می‌شود. 

غربالگری سرطان پستان (ویژه بانوان)

سرطان پستان یکی از شایع‌ترین سرطان‌ها در میان زنان است که با پایش منظم، به‌خوبی قابل کنترل است.

گروه هدف: تمامی زنان بالای ۴۰ سال (البته با توجه به سابقه خانوادگی، این سن می‌تواند کاهش یابد).

روش‌های پایش سرطان پستان

• انجام ماموگرافی هر ۱ تا ۲ سال یک‌بار
• انجام معاینات بالینی توسط پزشک متخصص. آموزش و انجام خودآزمایی پستان به‌صورت ماهیانه توسط خود فرد

غربالگری سرطان روده بزرگ (کولورکتال)

این سرطان اغلب از توده‌های کوچکی به نام پولیپ شروع می‌شود که با غربالگری قابل شناسایی و حذف هستند.

گروه هدف: افراد در بازه سنی ۴۵ تا ۵۰ سال و بالاتر

روش‌های پایش سرطان روده بزرگ

•  تست خون مخفی در مدفوع (FOBT) به‌صورت سالیانه
• سیگموئیدوسکوپی هر ۵ سال یک‌بار
• کولونوسکوپی هر ۱۰ سال یک‌بار (طبق نظر پزشک)

غربالگری سرطان دهانه رحم

با انجام تست‌های دوره‌ای، این سرطان تقریباً به‌طور کامل قابل پیشگیری یا درمان قطعی در مراحل اولیه است.

گروه هدف: زنان از سن ۲۱ سالگی یا پس از شروع فعالیت جنسی

روش‌های پایش سرطان دهانه رحم

• تست پاپ اسمیر هر ۳ سال یک‌بار
• تست HPV (بررسی ویروس زگیل تناسلی) هر ۵ سال یک‌بار

غربالگری سرطان پروستات (ویژه آقایان)

آقایان باید با رسیدن به میانسالی، پایش وضعیت پروستات را در برنامه سلامت خود قرار دهند.

گروه هدف: مردان بالای ۵۰ سال

روش‌های پایش سرطان پروستات

• آزمایش خون جهت بررسی آنتی‌ژن اختصاصی پروستات (PSA)
• معاینه بالینی توسط پزشک متخصص ارولوژی

غربالگری سرطان ریه

این غربالگری به‌ویژه برای افرادی که سابقه طولانی مصرف دخانیات دارند، حیاتی است.

گروه هدف: افراد بالای ۵۰ سال که سابقه مصرف شدید سیگار دارند.

روش پایش سرطان ریه

• انجام آزمون سی‌تی‌اسکن با دوز پایین (LDCT) به‌صورت سالیانه زیر نظر متخصص ریه

غربالگری سرطان پوست (ملانوما)

تغییرات پوستی ساده می‌توانند نشانه‌های مهمی باشند که نباید از کنار آن‌ها به‌سادگی گذشت.

گروه هدف: افراد با پوست روشن، دارای خال‌های زیاد یا غیرطبیعی و کسانی که سابقه خانوادگی دارند.

روش پایش سرطان پوست

• معاینه سالیانه کل سطح پوست توسط پزشک یا متخصص پوست

علائم هشداردهنده را جدی بگیرید

در کنار غربالگری، هوشیاری نسبت به تغییرات بدن الزامی است. در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید.

• کاهش وزن ناگهانی و بدون دلیل
• خونریزی‌های غیرطبیعی از مجاری مختلف بدن
• تغییر در شکل، رنگ یا اندازه خال‌ها
• توده یا تورم غیرعادی در هر نقطه از بدن

سبک زندگی؛ اولین سد دفاعی

در نهایت، واحد آموزش سلامت بیمارستان فارابی توصیه می‌کند با اصلاح سبک زندگی، ریسک ابتلا را به حداقل برسانید.

• تغذیه سالم (مصرف میوه و سبزیجات فراوان)
• فعالیت بدنی منظم و کنترل وزن. ترک کامل سیگار و الکل
• محافظت از پوست در برابر اشعه آفتاب (استفاده از ضدآفتاب و کلاه)