در گفتوگو با مدیر پرستاری بیمارستان فارابی بررسی شد
تابآوری نظام سلامت؛ از مدیریت علمی بحران تا ضرورت حمایت همهجانبه از کادر درمان
همزمان با هفته ملی سلامت ۱۴۰۵ و اختصاص روزی به نام «تابآوری نظام سلامت و مدیریت علمی در بحران»، مدیر پرستاری بیمارستان فارابی ضمن تشریح ابعاد مختلف تابآوری کادر درمان در این مرکز تخصصی، بر اهمیت آموزشهای پیشگیرانه، حفظ سلامت روان کارکنان و ضرورت ایجاد انگیزههای مالی برای تمایز نیروهای متعهد در شرایط بحرانی تأکید کرد.
به گزارش روابط عمومی بیمارستان فارابی دانشگاه علوم پزشکی تهران، نظام سلامت همواره در خط مقدم مواجهه با بحرانها قرار دارد. در این میان، بیمارستانهای تخصصی و ارجاعی مانند فارابی به دلیل حجم بالای مراجعات اورژانسی در شرایط خاص، بیش از سایر مراکز نیازمند ساختاری منعطف و تابآور هستند.
تابآوری صرفاً به معنای مقاومت در برابر فشار نیست، بلکه توانایی انطباق، مدیریت منابع و حفظ کیفیت خدمات در لحظات حیاتی است. بررسی میدانی و استخراج تجربیات مدیران ارشد پرستاری میتواند ابعاد عملیاتی این مفهوم را روشنتر سازد. مریم صباغی، مدیر پرستاری بیمارستان فارابی، در گفتوگویی با روابط عمومی این مرکز ضمن بررسی چالشهای موجود، به بیان راهکارهای علمی و عملی این مرکز در مواجهه با شرایط اضطراری پرداخته است.
انسجام تیمی و آموزش مستمر؛ پایههای تابآوری در پرستاری
مریم صباغی در تعریف تابآوری در بخش پرستاری یک مرکز تخصصی مانند فارابی اظهار داشت: «این مفهوم به معنای توانایی حفظ کیفیت، ایمنی و تداوم خدمات درمانی در شرایط فشار، بحران و حجم بالای مراجعات است.» وی افزود که یک تیم پرستاری تابآور، علاوه بر دانش تخصصی، باید از انسجام، انعطافپذیری، قدرت تصمیمگیری سریع و روحیه کار تیمی برخوردار باشد. به گفته وی، آموزش مستمر، حمایت مدیریتی، تعامل مثبت با پرسنل و بازدیدهای روزانه از واحدها، از مهمترین عوامل ایجاد این تابآوری است.
مدیر پرستاری بیمارستان فارابی با اشاره به ماهیت ارجاعی این مرکز، آمادگی برای مواجهه با بحران را بخش جداییناپذیر برنامهریزیهای مدیریتی دانست و گفت: «برگزاری مانورهای شبیهسازی بحران، بازنگری مستمر پروتکلها، پایش شاخصهای عملکردی و آشنایی نیروها با سناریوهای مختلف اورژانسی، به حفظ آمادگی دائمی کادر پرستاری برای عملکرد سریع و هماهنگ کمک میکند.»
مدیریت هدفمند اورژانس و اهمیت مستندسازی در بحرانها
صباغی در بخش دیگری از صحبتهای خود به مدیریت بحرانهایی نظیر حوادث چهارشنبهسوری اشاره کرد و اولویتبندی بیماران و تریاژ صحیح را حیاتی خواند. وی تصریح کرد: «در این شرایط، تقسیمبندی نیروها، افزایش ظرفیت شیفتهای اورژانس، آمادهباش اتاق عمل و استفاده از نیروهای پشتیبان بر اساس شیوه نامه های از پیش طراحیشده انجام میشود تا از ازدحام و اختلال در روند درمان جلوگیری شود.»
وی همچنین بر نقش اساسی ثبت دقیق اطلاعات در کاهش خطاهای پزشکی در زمان بحران تأکید کرد و افزود: «با استفاده از مستندسازی استاندارد، چکلیستهای انتقال بیمار، ثبت الکترونیک و نظارت مستمر سرپرستاران بر این روند در زمان ازدحام، تلاش میکنیم مراقبت از بیماران با کمترین ضریب خطا تداوم یابد.»
پیشگیری از فرسودگی شغلی و انعطافپذیری نیروی انسانی
حفظ سلامت جسمی و روانی کادر درمان، از دیگر محورهای مورد تأکید در این گفتوگو بود. مدیر پرستاری بیمارستان فارابی دستیابی به تابآوری واقعی را بدون توجه به این مهم غیرممکن دانست و گفت: «با برنامهریزی اصولی شیفتها، توزیع عادلانه فشار کاری، ایجاد فضای گفتوگو و آموزش مهارتهای کنترل استرس، برای پیشگیری از فرسودگی شغلی پرستاران تلاش میکنیم.»
وی همچنین به ضرورت توانمندسازی چندجانبه نیروی انسانی اشاره کرد و توضیح داد که آموزشهای بینبخشی و آشنایی پرستاران با فرآیندهای اورژانس و اتاق عمل، امکان جابجایی سریع و مؤثر نیروها را در زمان افزایش ناگهانی مراجعات فراهم میآورد.
ضرورت حمایتهای کلان، انگیزش مالی و تمایز نیروهای متعهد
صباغی مهمترین درسآموخته از بحرانهای پیشین را اهمیت آمادگی پیشگیرانه دانست و خاطرنشان کرد: «موفقترین مراکز درمانی، آنهایی هستند که پیش از وقوع بحران، مسیرهای ارتباطی و تقسیم وظایف مشخصی داشتهاند. شفافیت در مدیریت و تصمیمگیری سریع و علمی نیز نقش تعیینکنندهای در عبور موفق از بحرانها دارد.»
وی در پایان با نگاهی به سطح کلان سیاستگذاری نظام سلامت، خواستار توسعه سیستمهای هوشمند اطلاعاتی، تأمین نیروی انسانی کافی و ارتقای امکانات رفاهی شد و تأکید کرد: «با حمایتهای مالی مناسب در شرایط بحران، میتوان برای کارکنان ایجاد انگیزه کرد. تفاوت میان کادر متعهد که در شیفتهای بحران حاضر میشوند و آن دسته که ترک کار را ترجیح میدهند، باید در این نظام دیده شود. چرا که بدون توانمندسازی و حمایت همهجانبه از نیروی انسانی، نظام سلامت تابآور محقق نخواهد شد.»
صحبت های مدیر پرستاری بیمارستان فارابی نشان میدهد که بر اساس تجربیات میدانی، تابآوری در نظام سلامت یک رخداد تصادفی نیست، بلکه محصول سرمایهگذاریِ پیشبینیشده بر روی نیروی انسانی، زیرساختها و شیوه نامه های علمی است.
عبور موفقیتآمیز از بحرانها تنها با تکیه بر فداکاری کادر سلامت پایدار نخواهد ماند، بلکه نیازمند ساختاری است که در آن آموزش مستمر، حمایتهای روانی و مشوقهای مالیِ هدفمند به صورت یکپارچه عمل کنند. به رسمیت شناختن تفاوت عملکرد کارکنان در شرایط سخت و تأمین زیرساختهای حمایتی، گامهای اساسی برای گذار از یک سیستم درمانی منفعل و واکنشی، به یک نظام سلامت پیشبین، ایمن و تابآور محسوب میشود.
ارسال نظر