بیمارستان فارابی

جداشدگی شبکیه چیست؟

شبکیه بافت عصبی حساس به نور است که به صورت لایه ای نازک بخش داخلی کره چشم را می‌پوشاند. تصویر اشیا و محیط بر روی شبکیه تشکیل می‌شود.این ساختمان پیام‌های بینایی را از طریق عصب بینایی به مغز می‌فرستد .زجاجیه مایع شفاف و ژله ای داخل کره چشم است .جداشدگی شبکیه زمانی اتفاق می‌افتد که شبکیه از بافت پوششی زیر آن جدا می‌شودو تصویر روی آن به خوبی تشکیل نشده و موجب اختلال دید می‌شود .

 علائم شایع آن عبارتند از:

• دیدن جرقه‌های نور
• افزایش تعداد مگس‌پران
• سایه یا پرده‌ای که جلوی دید را گرفته باشد

این علائم ممکن است به تدریج یا ناگهانی بروز کنند. در صورت مشاهده هر یک از این علائم، باید فوراً به چشم‌پزشک مراجعه کرد.

درمان جداشدگی شبکیه

درمان بسته به شدت جداشدگی متفاوت است. اگر پارگی یا سوراخ کوچک باشد، ممکن است با لیزر یا روش‌های دیگر درمان شود. در موارد پیشرفته‌تر، جراحی (باکل یا ویترکتومی) لازم است.

ویترکتومی چیست؟

نوعی جراحی چشمی است که برای درمان برخی از اختلالات شبکیه و زجاجیه به کار می‌رود. زجاجیه ماده شفاف و ژله‌ای است که فضای میانی کره چشم را پر می‌کند.در ویترکتومی، زجاجیه توسط پزشک تخلیه می‌شود.و بسته به تشخیص پزشک گاز یا روغن سیلیکون تزریق می شود تا شبکیه جدا شده را در محل خود بچسباند.بعد از جراحی و با نظر پزشک پس از مدتی روغن سیلیکون را طی یک جراحی دیگر از چشم خارج می کنند و گاز نیز به صورت خود به خودی جذب می‌شود. 

چه بیمارانی نیاز به ویترکتومی دارند؟

• خونریزی یا جداشدگی شبکیه
• بیماری‌های ماکولا (مرکز شبکیه)مانند چروکیدگی و یا سوراخ شدن  ماکولا
• بیماران با رتینوپاتی دیابتی (آسیب به عروق شبکیه)
• بیماران  با عفونتهای داخل کره چشم
• صدمات شدید چشمی

عوارض احتمالی جراحی در جداشدگی شبکیه

افزایش فشار داخل چشم، عفونت و یا التهاب از عوارض این جراحی هستند.

مراقبت‌های پس از عمل جراحی

• چشم را دستکاری نکرده و روی آن فشار نیاورید.
• در صورت بروز ترشحات زیاد از محل عمل، درد غیرقابل‌تحمل، قرمزی شدید، دوبینی، تاری دید یا کاهش دید پیش‌رونده و خونریزی شدید، به پزشک معالج اطلاع داده و به اورژانس چشم‌پزشکی مراجعه نمایید.
• پس از عمل، معمولاً از قطره‌های چشمی استفاده می‌شود. این داروها برای کنترل التهاب، کاهش خطر عفونت و پیشگیری از افزایش فشار چشم ضروری هستند. نسبت به مصرف درست و به‌موقع داروها دقت کنید.
• خصوصاً در روزهای ابتدایی پس از عمل، اجتناب از فعالیت سنگین و رعایت استراحت نسبی توصیه می‌شود.
• درد مختصر پس از عمل طبیعی است؛ می‌توانید با اجازه پزشک از مسکن‌های خوراکی و یا شیاف استفاده کنید.
• در صورت خارش و ترشح از چشم، جهت تمیز کردن آن، ضمن رعایت شست‌وشوی دست‌ها و بسته نگاه داشتن چشم‌ها، از پد یا گاز استریل استفاده کنید.
• بعضی بیماران بعد از انواع جراحی باید تا چند روز یا حتی چند هفته، وضعیت خاصی به هنگام نشستن، ایستادن یا خوابیدن داشته باشند. حتماً وضعیت پیشنهادی پزشک را رعایت کنید (معمولاً وضعیت صورت به سمت پایین).
• بعد از عمل، معمولاً دید در هفته‌های اول تار است. به‌تدریج با بهبود شبکیه، دید بهتر می‌شود.
• محافظ پلاستیکی روی چشم، جهت جلوگیری از آسیب به چشم در هنگام خواب یا مواجهه با گردوغبار گذاشته شود. محافظ پلاستیکی را روزانه با آب و صابون شسته و خشک کرده و سپس استفاده کنید.
• دید نهایی بیمار بسته به وضعیت شبکیه بیمار قبل از عمل و همچنین عوارض احتمالی بیماری، ممکن است هیچ‌گاه مانند قبل از بیماری یا سالم بودن چشم نشود.
• برای نماز خواندن پس از عمل، از سنگ تمیز جهت تیمم استفاده کنید.
• جهت معاینه چشم پس از عمل و اطمینان از روند صحیح درمان و بهبودی، در تاریخ‌های تعیین‌شده به پزشک مراجعه کنید.
• پس از عمل، حمام از گردن به پایین و در صورت عدم تماس آب با چشم و صورت بلامانع است. زمان مناسب حمام کامل را حتماً از پزشک خود سؤال کنید.
• معمولاً توصیه می‌شود تا چند هفته اول پس از عمل، از شنا کردن و رفتن به استخر خودداری شود.
• چنانچه بعد از عمل قصد مسافرت دارید، حتماً از پزشک خود سؤال نمایید؛ چراکه در صورت وجود گاز داخل چشم، پرواز با هواپیما، کوهنوردی یا صعود به ارتفاع موجب آسیب شدید به شبکیه می‌شود.
• قرمزی و کبودی در ناحیه عمل بعد از چند روز برطرف می‌شود؛ از فشار روی محل جراحی اجتناب گردد.
• از مصرف لوازم و مواد آرایشی در اطراف چشم، حداقل تا یک هفته خودداری نمایید.
• تا بهبودی دید به‌طور کامل، از انجام رانندگی و کارهای نیازمند دقت خودداری نمایید.