جلسه دورهمی بین رشته ای روز چهارشنبه  19اردیبهشت‌ ۱۳۹7 در مرکز تحقیقات چشم پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار شد.

دکتر سید فرزاد محمدی، معاون پژوهشی مرکز تحقیقات چشم پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران در مورد اهداف برگزاری این جلسه اظهار داشت: این جلسه فرصتی بود تا با پژوهشگرانی در حوزه مکانیک و ریاضی، موضوعات مشترک بین رشته ای را تعریف و با نگاهی عمیق تر و ترجمانی به سوالات زیستی متداول نگاه کنیم. 
این جلسه در اصل به منظور ایده پردازی و تعیین عنوان تز دکتری پیرامون تحلیل تغییر شکل و تفاوت عدسی چشم در سنین جوانی و پیری بود. فرصت را مغتنم شمردیم و همزمان از گروه دیگری که پروژه مشترکی با ما دارندو کارشان تاحدی جلو رفته است نیز دعوت کردیم ، فکر کردیم شاید شرکت در جلسه بر دیدگاه هایشان تاثیر مثبت و چند جانبه داشته باشد. 
وی درادامه توضیحاتی در مورد پروژه های یاد شده ارائه کرد و گفت: پروژه اول پایان نامه فوق لیسانس مکانیک با گرایش بیومکانیک است که با تمرکز بر ساختار عدسی چشم به چالش های بالینی پیر چشمی می پردازد. در این پروژه با همکاری گروه بیومکانیک دانشکده مکانیک دانشگاه تهران، عدسی چشم شبیه سازی شد.مقاله مقدماتی این پروژه در کنگره ایرلند پذیرفته شده و قرار است طی یکی دوماه آینده ارائه شود. 
موضوع پروژه دوم که مرتبط با شکل عدسی چشم است را با گروه هندسه دانشکده ریاضی یزد که روی سیستم های دینامیک کار می کنند تعریف کرده ایم. یک تز دکتری که تغییرات عدسی چشم در پیر چشمی را  از دیدگاه هندسه و ریاضی بررسی می کند. امیدواریم با استفاده از دیدگاه ها و متد های دانشمندان ریاضی و مدل سازی که انجام می دهیم، بتوانیم رفتار عدسی چشم را در طول زمان و در پیر چشمی توصیف کنیم و دلیلش را توضیح دهیم. 
 دکتر محمدی در ادامه افزود: علاوه بر این دو پروژه، گزارش پیشرفت کار نظری دیگر که درمرکز تحقیقات در دست اجرا است و به ارزیابی پیرچشمی در سه سطح ساختار، شکل و ساختار مولکولی عدسی و مشخص کردن سهم هریک از این عوامل در ایجاد پیر چشمی می پردازد را هم در این جلسه مطرح کردیم. در واقع این جلسه را می توان یک یک دورهمی بین رشته ای با حضور متخصصان چشم پزشکی، اپیدمیولوژی، پزشکی عمومی، ریاضی و هندسه، مکانیک و بیومکانیک دانست.
معاون پژوهشی مرکز تحقیقات چشم پزشکی برگزاری این جلسه را منطبق بر تعریف جدید مرکز تحقیقات چشم پزشکی به عنوان مرکز تحقیقات چشم پزشکی ترجمانی و بین رشته ای دانست و گفت: در واقع همین هاست که ایجاد لبه دانش و مرجعیت علمی می کند. اگر ما این مسیر را به همین شکل تا پنج یا ده سال دیگر ادامه دهیم و بر روی پایان نامه های بین رشته ای کارکنیم، کم کم ایده پردازی خواهیم کرد و به کشفیات جدیدی خواهیم رسید.
وی تاکید کرد: رویکرد و علاقه مندی ما در مرکز تحقیقات عدم اکتفا به تولید علم مطلق و مقاله و حرکت به سوی تولید محصول، تجاری سازی ایده ها، تولید علم فناورانه و بدست آوردن نتایج درمانی و در نهایت ایجاد ارزش افزوده و سردرآودرن از یک مسیر دانش بنیان است. البته کار سختی است ولی خداوند هیچ راه ساده ای را در اختیار بشر قرار نداده است. علم و پژوهش هم جهاد می خواهد و اگر بخواهید یک کار خوبی انجام دهید، نیازمند جهادعلمی است.
دکتر محمدی در ادامه به نکته ای قابل تامل در این جلسه اشاره کرد و گفت: در این دورهمی به نکته ای قابل تامل رسیدیم که در مسیر دانش اندوزی و بنابر ضرورت، خودمان علم را شاخه شاخه کرده ایم ولی واقعیت این نیست و تمام علوم به نحوی با هم ارتباط می یابند. مثلا قوانین ریاضی در همان حد که در کتاب ها و فرمول ها وکامپیوتر ها هست در چشم هم که یک سیستم بیولوژیک است، برقرار است. اصول مکانیک همانقدر که در پل سازی وجود دارد در ساختار چشم هم وجود دارد. هندسه همانقدر که در کلاس های درس هست در چشم انسان هم وجود دارد. بنابر این برای فهم خوب عدسی چشم نباید فقط از جنبه سلولی و مولکولی آن را بررسی کنیدو جهات دیگر را هم باید مد نظر قرار دهید.
 دکتر محمدی در پایان افزود: این شرافت کار بین رشته ای و ترجمانی است و برای همه شرکت کنندگان در جلسه که هرکدام علاقه مندی های علمی و پژوهشی متفاوتی دارند، در همین مرحله طرح موضوع نیز لذت بخش است. از آن حظ می برند و عطش علمی شان براورده می شود.
برای ورود نتایج تحقیقات به زندگی مردم باید به علوم بین رشته ای روی آوریم
  دکتر مهدی فاتحی نیا، عضو هیئت علمی گروه ریاضی دانشگاه یزد که به واسطه تز دکتری دانشجویش در این جلسه شرکت داشت می گوید: بواسطه یکی از دانشجویان دکتری هندسه و سیستم های دینامیک ما که علاقه مندبود در مورد تغییرات عدسی چشم و تاثیراتش در پیرچشمی کار کند با مرکز تحقیقات چشم پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران آشنا شدیم و با هماهنگی انجام شده، قرار است این پایان نامه به طور مشترک انجام شود. 
دکتر فاتحی نیا با بیان این که برخلاف تلقی عامه از ریاضی به عنوان یک رشته محض، علم ریاضی در بسیاری از جنبه ها کاربرددارد؛ افزود: نمونه اش تز کاملا بین رشته ای پیشنهادی دانشجوی ما است که قرار است با کمک دوستان مرکز تحقیقات چشم پزشکی و با استفاده از اصول هندسی یک مدل ریاضی برای تغییرات عدسی چشم بدست آوریم. 
وی در مورد جایگاه علوم بین رشته ای نیز گفت: با نگاهی تک بعدی، علوم مختلف به مثابه جزایر مجزا و بدون ارتباطی هستند که عملا کاربرد چندانی ندارند. اگر بخواهیم علوم تدریس شده در مراکز علمی و دانشگاه ها در زندگی روزمره قابل لمس و قابل حس باشد ناگزیر باید به سمت علوم بین رشته ای برویم، مباحث را با هم و در کنار هم ببینیم .ان ها را مثل زنجیره هایی به هم متصل کنیم تا نتیجه آن وارد زندگی مردم شود.
دکتر فاتحی نیا در مورد تجربه انجام پروژه های مشابه گفت: تا سال پیش فقط کارهای محض انجام می دادم. از پارسال به کارهای کاربردی متمایل شدم و دو – سه مقاله راجع به مباحث بیولوژیک و سیستم های جمعیتی کار کردیم. امیدواریم این تزنیز به عنوان کاری شاخص در این زمینه به نتیجه برسد. 
 علوم بین رشته ای بهترین راه برای کاربردی کردن پیش بینی های علمی است
دکتر محمد علی نظری عضو هیئت علمی و سرپرست گروه بیومکانیک دانشکده فنی دانشگاه تهران دیگر مهمان این جلسه در مورد نحوه ارتباط با مرکز تحقیقات چشم پزشکی گفت:به خاطر رشته تخصصی بنده، دانشجویانی که تمایل به کار بر روی پروژه های بیو مکانیک دارند زیاد به من مراجعه می کنند. گاهی عناوین پیشنهادی ما مورد علاقه دانشجو نیست. به همین دلیل آن ها را در انتخاب موضوع آزاد می گذاریم. همین سیاست موجب ارتباط ما با مرکز تحقیقات چشم پزشکی شد. در واقع  یکی از دانشجویان بنده که به مبحث چشم علاقه داشت، موجب این ارتباط و نقطه شروع این پروژه شد. امیدواریم این همکاری ادامه پیدا کند چون شخصا علاقه دارم روی پروژه هایی که کاربرد داشته باشند کار کنم وگرنه موضوع برای کارکردن زیاد است.   
 دکتر نظری در مورد علوم بین رشته ای و کاربرد آن نیز گفت:رویکردجهانی علوم، عملی تر نمودن هرچه بیشتر پیش بینی ها است. در رشته ما، یعنی مهندسی و تکنولوژی هم سعی بر آن است که یا ابزار بسازیم یا اگر مدلسازی می کنیم، قادر به پیش بینی باشیم. این امر هم ممکن نیست مگر با همکاری دو یا چندجانبه رشته های مختلف مثل پزشکی و مهندسی و اصلا رشته بیو مکانیک بهترین نمونه از علوم بین رشته ای است و پروژه مشترک ما با مرکز تحقیقات چشم پزشکی نیزدر همین راستا است. 
گفتگو و عکس: امیدوار
شماره مطلب : 4318
به روز رسانی : پنجشنبه 21 تير 1397 - ساعت 11:21
ایجاد : شنبه 22 ارديبهشت 1397 - ساعت 12:42 2018-7-12 11:21:11